Samen voorwaarts

Leon Mur

E-mailadres: leon.mur@plantenstoffen.nl

Om me heen hoor ik het begrip steeds vaker: ketenintegratie, met name voorwaarts, maar ook achterwaarts. De Nederlandse tuinbouw zou steeds multifunctioneler moeten worden om een antwoord te bieden op ingewikkelde vraagstukken. Waarvoor kan ik bij u terecht? Voor alles, zou het antwoord van een teler volgens veel visionairs moeten zijn. In dat ideaalplaatje produceert de teler straks niet alleen maar een gewas, maar weet hij ook hoe een bepaalde stof uit plantaardig materiaal valt te extraheren.

Laatst kwam dit onderwerp weer eens ter sprake tijdens een bijeenkomst met toonaangevende sprekers uit de tuinbouw. De teler die voorwaarts integreert zou de eeuwige toekomst hebben. Eigenlijk is dit geen toekomstmuziek. Ketenintegratie riekt zelfs ietwat naar een model uit een ver verleden. Waren het ooit niet de telers die zonder tussenkomst van een veiling hun producten rechtstreeks bij de eindafnemer verkochten? Met iets als schaalvergroting leek men nog niet bezig.

Natuurlijk, ik begrijp de argumenten van voorstanders van ketenintegratie. Van oudsher zijn de verhoudingen in de Nederlandse tuinbouw scheef. De teler komt er bekaaid vanaf en de retailer gaat met de winstmarge aan de haal, is nog altijd de heersende opvatting. Door juist meer stappen in het proces in eigen hand te houden, is het voor tuinbouwers mogelijk het fundament onder het verdienmodel te verstevigen. Een interessante gedachte, alleen betwijfel ik of het in de praktijk zo werkt.

Zoals de schoenmaker bij zijn leest moet blijven, moet de teler zich beperken tot het grootbrengen van gewassen. En de veredelaar, die richt zich op het selecteren van nieuwe rassen. Wie de horizon te veel verbreedt, verliest zijn zicht en grip op de totale keten. Die scope is te omvangrijk. Een teler die ook plantenextracten wil gaan winnen, moet een immense investering doen, zich aan certificeringseisen houden en zoveel kennis vergaren, dat het ten koste gaat van de oorspronkelijke business.

De Nederlandse tuinbouw kan mijns inziens maar op één manier voorwaarts: niet door schakels uit de keten te halen en zelf aanverwante handel op te starten, maar door te focussen op een specialisme. Investeer dáárin. Maak het product uniek, blijf vernieuwen, denk vooruit en verzamel tegelijkertijd een keten van betrouwbare en kwalitatief uitstekende partners waarmee u samen een robuuste, aaneengesloten keten vormt met bestaande en nieuwe markten. Gezamenlijk voorwaarts, dát werkt op de langere termijn.